درس پژوهی چیست

درس پژوهی یک روش گروهی برای بهبود کیفیت آموزش است که معلمان در آن با هم همکاری می کنند. این روش برای تمام دروس و مقاطع تحصیلی قابل استفاده می باشد. نمونه های آماده آن اغلب به صورت غیر رایگان از سایت های آموزشی فروخته می شود. اجرای درس پژوهی به بهتر شدن تدریس و یادگیری عمیق تر دانش آموزان منجر می شود و همزمان مهارت های حرفه ای معلمان را افزایش می دهد.

برای مشاوره درس پژوهی دوره های ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم

در درس پژوهی، روش تدریس از طریق همکاری گروهی معلمان بهبود داده می‌ شود. یک درس به صورت مشترک برنامه‌ ریزی شده و سپس توسط یکی از اعضا در کلاس اجرا می‌ گردد. این اجرا توسط سایر معلمان مورد مشاهده قرار می‌ گیرد. در ادامه، نقاط قوت و ضعف درس به صورت گروهی مورد بحث قرار گرفته و طرح درس اصلاح می‌ شود. از این طریق، به یادگیری موثرتر دانش‌ آموزان و توسعه حرفه‌ ای معلمان کمک می‌ شود.

این روش را می‌ توان برای همه درس‌ ها و همه پایه‌ های تحصیلی استفاده کرد. نمونه‌ های آماده درس پژوهی را می‌ توان از سایت‌ های آموزشی خرید، اما معمولا رایگان نیستند. با این حال، مهم‌ ترین بخش درس پژوهی، همان کار گروهی معلمان و بهبود مستمر آموزش است. در پایان، این روش نه تنها کیفیت تدریس را بالا می‌ برد، بلکه همکاری بین معلمان را نیز تقویت می‌ کند. در ادامه این مقاله، جزئیات بیشتری در مورد شیوه اجرا و نمونه های عملی درس پژوهی ارائه خواهد شد.

درس پژوهی چیست؟

در پاسخ به این که درس پژوهی چیست می توان این گونه بیان نمود که درس پژوهی به عنوان شکل ابتدایی‌ از توسعه حرفه‌ ای معلمان شناخته می‌ شود که هدف اصلی آن بهبود تدریس توسط برنامه ریزی درسی و نکاتی در مورد تدریس خصوصی والدین به دانش آموزان به شیوه‌ ای مستمر است. این بهبود با تمرکز بر یادگیری موثرتر دانش‌ آموزان دنبال می‌ شود. در این رویکرد، تکمیل محتوای کتاب درسی اولویت اصلی نیست، بلکه درک عمیق مطالب توسط دانش‌ آموزان اهمیت بیشتری دارد.

در این فرآیند، موفقیت نه بر اساس تولید یک درس نمونه، بلکه بر مبنای ارزیابی رشد و یادگیری معلمان سنجیده می‌ شود. در واقع، درس پژوهی به عنوان یک پژوهش گروهی و جمعی درباره روش‌ های تدریس تعریف می‌ گردد. در این روش، روش تدریس توسط یک معلم به همراه گروهی از همکاران هم‌ رشته مورد بررسی و آزمایش قرار می‌ گیرد. شرایط موجود نقد و تحلیل شده و تلاش برای یافتن بهترین روش ممکن صورت می‌ پذیرد.

طرح درس طراحی‌ شده در یک کلاس واقعی اجرا و نتایج آن بررسی می‌ شود. پس از نقد و اصلاح طرح، درس بهبود یافته در کلاس دیگری اجرا می‌ گردد. چرخه طراحی، اجرا، نقد و اصلاح تا دستیابی به یک الگوی مناسب ادامه می‌ یابد. در نهایت، یافته‌ های این پژوهش در اختیار سایر معلمان قرار می‌ گیرد. این فرآیند کامل، درس پژوهی نامیده می‌ شود.

موضوع برای درس پژوهی ابتدایی

برای همه دروس مقطع ابتدایی روش صحیح درس خواندن در ابتدایی مانند ریاضی، علوم، هدیه های آسمانی و فارسی، امکان طراحی، اجرای درس پژوهی و توسط معلمان وجود دارد و اجرای درس پژوهی باید بر اساس برنامه سالانه مدارس ابتدایی باشد. امروزه برای تسهیل کار معلمان، نمونه های آماده استاندارد درس پژوهی برای مقطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم در قالب فایل pdf توسط برخی پایگاه های اینترنتی تخصصی تولید و عرضه می شود. سه نمونه از درس پژوهی برای پایه های اول تا ششم ابتدایی در جدول زیر ارائه شده است.

پایه تحصیلی	نمونه اول درس پژوهی	نمونه دوم درس پژوهی	نمونه سوم درس پژوهی
پایه اول ابتدایی	ریاضی: تقارن	علوم: محیط اطراف ما	قرآن: مصوت کشیده او و ای
پایه دوم ابتدایی	ریاضی: اعداد زوج و فرد	هدیه‌های آسمانی: همه چیز از توست	هدیه های آسمانی: سفره عمو عباس
پایه سوم ابتدایی	ریاضی: ضرب اعداد یک رقمی	علوم: مواد اطراف ما	هدیه های آسمانی: عیادت
پایه چهارم ابتدایی	تعلیمات اجتماعی: ناهمواری‌های ایران	ریاضی: آموزش مفهوم کسر	علوم: آشنایی با انواع آینه ها
پایه پنجم ابتدایی	علوم: زمین لرزه	علوم: ماشین چیست؟	هدیه های آسمانی: راهنمایان زندگی
پایه ششم ابتدایی	ریاضی: جمع آوری و نمایش داده‌ها	ریاضی: زاویه و انواع آن	ریاضی: روش حل مسئله

برای هر درس که ضعف دانش آموزان در آن مشاهده شود، می توان اقدام به تهیه و اجرای درس پژوهی نمود. این فرآیند با تشکیل گروه های همکاری بین معلمان آغاز می گردد. سپس طرح درس طراحی شده و پس از اجرا و بازنگری، نتایج بهبود یافته در اختیار کلیه اعضا قرار داده می شود. این روش به ویژه برای دروسی که دانش آموزان با چالش یادگیری مواجه هستند، بسیار مفید ارزیابی می شود.

موضوع درس پژوهی متوسطه اول

دبیران دوره متوسطه اول می توانند برای همه دروس اعم از ریاضی، ادبیات فارسی، زبان انگلیسی و سایر زمینه های درسی اقدام به طراحی و اجرای درس پژوهی نمایند. این فرآیند برای دروسی که مفاهیم انتزاعی یا پیچیده تری دارند بسیار سودمند تشخیص داده شده است. نمونه های آماده موضوع درس پژوهی متوسطه اول و دوم یعنی دبیرستان معمولا به صورت رایگان عرضه نمی شوند و اغلب از طریق پایگاه های اینترنتی ویژه فروش محتوای آموزشی قابل خریداری هستند. برای دسترسی به این منابع معمولا می بایست هزینه مربوطه پرداخت گردد.

پایه تحصیلی	نمونه اول درس پژوهی	نمونه دوم درس پژوهی	نمونه سوم درس پژوهی
پایه هفتم	کار و فناوری: ساخت مولد برق	هنر: رنگ‌های اصلی	زبان انگلیسی: My family
پایه هشتم	زبان انگلیسی: My Health	علوم: تنظیم هورمونی	ریاضی: جمع و تفریق اعداد گویا
پایه نهم	زبان انگلیسی: Travel	علوم: نیرو و نیروی خالص	ریاضی: جمع و تفریق رادیکال ها

برای هر موضوع درسی که دانش آموزان در فراگیری آن با دشواری روبرو هستند، امکان تهیه و اجرای درس پژوهی وجود دارد. این کار با تشکیل گروه های همکاری میان آموزگاران هر رشته شروع می شود. پس از طراحی طرح درس، تدریس در کلاس انجام و سپس مورد بازبینی قرار می گیرد. بازخورد های گرفته شده منجر به اصلاح و بهبود طرح درس خواهد شد.

اجرای موفق این روش می تواند به درک عمیق تر دانش آموزان از موضوعات چالش برانگیز کمک شایانی کند. اشتراک گذاری نتایج نهایی در میان جامعه معلمان، سبب گسترش روش های اثربخش تدریس خواهد شد. بنابراین درس پژوهی نه تنها به ارتقای کیفیت آموزش می انجامد، بلکه به رشد حرفه ای معلمان نیز کمک می کند.

موضوع درس پژوهی متوسطه دوم

برای دروس تخصصی مقطع متوسطه دوم مانند حسابان، زیست شناسی، هندسه و شیمی، امکان طراحی و اجرای درس پژوهی فراهم است. این فرآیند به ویژه برای دروسی که دارای مفاهیم پیچیده هستند، بسیار سودمند ارزیابی می شود. نمونه های آماده این طرح ها به صورت فایل pdf درس پژوهی برای متوسطه دوم معمولا به صورت رایگان عرضه نمی گردند و از طریق برخی پایگاه های اینترنتی فروش محتوای آموزشی قابل خریداری می باشند. برای دریافت این نمونه موضوعات، پرداخت هزینه ضروری است.

پایه تحصیلی	نمونه اول درس پژوهی	نمونه اول درس پژوهی	نمونه اول درس پژوهی
پایه دهم	زبان انگلیسی: Saving Nature	هندسه: استدال	زیست شناسی: گردش مواد در بدن
پایه یازدهم	سلامت و بهداشت: سبک زندگی سالم	حسابان (۱): انواع توابع	آمار و احتمال: اصول و احتمال
پایه دوازدهم	ریاضیات گسسته: معرفی گراف	اخلاق اسلامی (۳): تکیه بر بی‌کران	علوم و معارف قرآنی(۳): حیات انسان

برای هر موضوع درسی که دانش‌ آموزان در یادگیری آن با مشکل مواجه هستند، امکان تهیه و اجرای درس پژوهی وجود دارد. این کار با تشکیل گروه‌ های همکاری بین دبیران انواع رشته های تحصیلی آغاز می‌ شود. پس از طراحی طرح درس، تدریس در کلاس انجام و سپس مورد بازبینی قرار می‌ گیرد. بازخورد های گرفته شده منجر به اصلاح و بهبود طرح درس خواهد شد.

اجرای موفق روش درس پژوهی می‌ تواند به درک عمیق‌ تر دانش‌ آموزان از موضوعات چالش‌ برانگیز در مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم کمک کند. اشتراک‌ گذاری نتایج نهایی این فرآیند در میان جامعه معلمان، سبب گسترش روش‌ های اثر بخش تدریس خواهد شد. بنابراین درس پژوهی نه تنها به ارتقای کیفیت آموزش در تمامی پایه ها منجر می‌ شود، بلکه رشد حرفه‌ ای معلمان نیز از طریق آن محقق می‌ گردد. نمونه‌موضوع و فایل pdf مربوط به این روش برای استفاده‌ بهتر در دسترس قرار می‌ گیرد.

کارشناسان سامانه مشاوره هیوا آماده اند تا اطلاعات لازم در خصوص اینکه درس پژوهی چیست؟ را در اختیار داوطلبان گذاشته و آن ها را از طریق سیستم مشاوره تحصیلی تلفنی هیوا راهنمایی نمایند. همچنین از طریق عضویت در کانال تلگرامی و یا اینستاگرامی هیوا می توانید آخرین اخبار مرتبط با این حوزه را دریافت نمایید.